BỌ CÁNH CỨNG HẠI SẦU RIÊNG

BỌ CÁNH CỨNG HẠI SẦU RIÊNG GỒM NHỮNG LOẠI NÀO?

Trên sầu riêng có thể bắt gặp nhiều nhóm bọ cánh cứng gây hại, trong đó bà con thường gặp các loại như câu cấu xanh, bọ ngâu màu xanh, nâu, đen và xén tóc.

Mỗi nhóm có đặc điểm hình thái và tập tính khác nhau, nhưng điểm chung là nhiều loài có kiểu miệng nhai và gây tổn thương trực tiếp lên mô thực vật.

Chúng có thể ăn phần thịt lá, cắn mép lá, tạo lỗ trên phiến lá hoặc gây hại mạnh trên những bộ phận non. Khi mật số cao, diện tích lá bị mất đi đáng kể, ảnh hưởng đến khả năng quang hợp của cây.

Đối với những cây còn nhỏ hoặc đang trong giai đoạn phát triển tán, việc bị bọ cánh cứng gây hại liên tục có thể khiến cây chậm phát triển, đọt bị cụt và bộ lá không đủ để duy trì sinh trưởng.

BỌ CÁNH CỨNG THƯỜNG GÂY HẠI VÀO THỜI ĐIỂM NÀO?

Một đặc điểm khiến bọ cánh cứng khó phát hiện là chúng hoạt động mạnh vào chiều tối và ban đêm.

Khi trời bắt đầu mát, chúng từ nơi ẩn nấp bay lên tán cây và bắt đầu ăn lá, đọt hoặc các bộ phận non. Một số loài có thể bay thành từng đàn nên nếu mật số cao, chỉ trong thời gian ngắn cây đã có thể xuất hiện nhiều vết cắn.

Ban ngày, bọ thường ẩn trong tán cây rậm rạp, trên các cành hoặc dưới lớp đất và vật liệu hữu cơ trong vườn. Khi bà con rung cành, chúng có thể rơi xuống đất và nằm bất động khiến việc phát hiện bằng mắt thường khó hơn.

Vì vậy, nếu chỉ đi kiểm tra vườn vào ban ngày mà không quan sát kỹ, bà con rất dễ bỏ qua sự xuất hiện của chúng.

Một cách đơn giản là vào thời điểm chiều tối, kiểm tra những cây có đọt non, lá non hoặc hoa đang phát triển để xem có bọ xuất hiện hay không.

BỌ CÁNH CỨNG GÂY HẠI LÁ VÀ ĐỌT NON NHƯ THẾ NÀO?

Lá non và đọt non là những bộ phận dễ bị bọ cánh cứng tấn công. Chúng có thể ăn phần mô lá, tạo thành những lỗ thủng hoặc làm lá bị rách nham nhở.

Nếu gây hại trên đọt, chúng có thể cắn phá phần mô non, thậm chí làm gãy hoặc cụt đỉnh sinh trưởng.

Khi đọt bị phá hại nhiều lần, cây phải mất thêm thời gian để hình thành đợt đọt mới. Cây cũng phải sử dụng nguồn dinh dưỡng dự trữ để phục hồi những phần bị tổn thương.

Đối với cây đang trong giai đoạn kiến thiết tán, việc mất nhiều lá non và đọt non sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển bộ tán.

Còn đối với cây đang mang trái, việc mất diện tích lá cũng đồng nghĩa với việc giảm nguồn mô lá tham gia quang hợp, từ đó ảnh hưởng đến khả năng cung cấp sản phẩm đồng hóa cho cây và trái.

BỌ CÁNH CỨNG CÓ THỂ GÂY HẠI TRỰC TIẾP TRÊN HOA SẦU RIÊNG

Không chỉ gây hại trên lá và đọt, bọ cánh cứng còn cần được chú ý trong giai đoạn sầu riêng ra hoa.

Khi hoa bắt đầu phát triển và bước vào giai đoạn xổ nhụy, mùi hương của hoa có thể thu hút côn trùng. Nếu trong vườn đang có mật số bọ cao, chúng có thể tìm đến và gây tổn thương trên hoa.

Những bông bị cắn phá nhiều có thể bị tổn thương mô, thâm hoặc hư hỏng, sau đó rụng. Khi số lượng hoa bị ảnh hưởng lớn, tỷ lệ hoa có khả năng tiếp tục phát triển và đậu trái cũng giảm theo.

Đây là lý do trong giai đoạn ra hoa, bà con cần theo dõi bọ cánh cứng thường xuyên, đặc biệt vào buổi chiều tối.

Tuy nhiên, khi cây đang xổ nhụy, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần đặc biệt thận trọng để tránh ảnh hưởng đến hoa và các tác nhân thụ phấn. Không nên phun trực tiếp thuốc lên hoa đang xổ nhụy nếu sản phẩm không được khuyến cáo sử dụng trong giai đoạn này.

VẾT CẮN CỦA BỌ CÁNH CỨNG CÒN CÓ THỂ TẠO CỬA NGÕ CHO NẤM BỆNH

Một vấn đề khác thường bị bỏ qua là sau khi côn trùng cắn phá, trên lá, đọt hoặc hoa sẽ xuất hiện những vết thương.

Những vị trí này có thể trở thành nơi các tác nhân gây bệnh xâm nhập nếu điều kiện môi trường thuận lợi, đặc biệt trong thời tiết mưa nhiều và độ ẩm cao.

Vì vậy, khi vườn vừa có áp lực côn trùng vừa có thời tiết ẩm ướt, bà con cần theo dõi cả hai vấn đề cùng lúc. Không nên chỉ tập trung diệt côn trùng mà bỏ qua những vết thương do chúng tạo ra.

Quản lý tốt côn trùng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tổn thương trên cây và giảm thêm một nguồn áp lực cho vườn.

VƯỜN SỬ DỤNG PHÂN HỮU CƠ CHƯA HOAI MỤC CẦN ĐẶC BIỆT LƯU Ý

Một trong những điều kiện có thể liên quan đến sự xuất hiện của một số nhóm côn trùng là việc sử dụng phân chuồng hoặc phân hữu cơ chưa được ủ hoai hoàn toàn.

Phân chưa hoai có thể chứa trứng, ấu trùng hoặc tạo môi trường thuận lợi cho một số sinh vật phát triển. Vì vậy, bà con nên ưu tiên sử dụng phân hữu cơ đã được xử lý và ủ hoai hoàn toàn trước khi đưa vào vườn.

Không chỉ giúp hạn chế nguy cơ phát sinh một số đối tượng gây hại, phân hữu cơ hoai mục còn an toàn hơn cho bộ rễ và giúp quá trình cải tạo đất diễn ra thuận lợi hơn.

Đây là một biện pháp phòng ngừa từ đầu, thay vì chờ đến khi bọ trưởng thành xuất hiện với mật số cao mới tìm cách xử lý.

CHỦ ĐỘNG KIỂM TRA ĐỌT VÀ LÁ ĐỂ PHÁT HIỆN SỚM

Đối với bọ cánh cứng, phát hiện sớm có ý nghĩa rất lớn.

Khi mật số còn thấp, bà con có thể dễ dàng kiểm soát hơn và hạn chế việc phải sử dụng thuốc nhiều lần. Ngược lại, nếu để bọ phát triển thành đàn, việc chúng liên tục gây hại vào ban đêm có thể khiến lá và đọt bị tổn thương nhanh chóng.

Bà con nên thường xuyên quan sát những đợt đọt non, đặc biệt vào thời điểm cây đang ra đọt tập trung. Khi thấy lá xuất hiện nhiều lỗ thủng mới, mép lá bị cắn hoặc đọt bị tổn thương bất thường, cần kiểm tra vào chiều tối để xác định có bọ cánh cứng hay không.

Đối với những vườn đang ra hoa, cần kiểm tra cả khu vực chùm hoa để kịp thời phát hiện côn trùng gây hại.

PHÒNG BỌ CÁNH CỨNG VÀO GIAI ĐOẠN RA ĐỌT, RA HOA, TRÁI NON

Những thời điểm cây có nhiều bộ phận non như ra đọt, ra hoa và trái non là lúc bà con cần tăng cường theo dõi bọ cánh cứng.

Nếu vườn thường xuyên xuất hiện bọ, có thể xây dựng chương trình phòng trừ phù hợp dựa trên mật số thực tế và giai đoạn sinh trưởng của cây.

Đối với vườn bị nhẹ, việc kiểm tra thường xuyên kết hợp vệ sinh vườn và các biện pháp quản lý phù hợp có thể giúp hạn chế mật số.

Khi mật số cao, đặc biệt trên những vườn diện tích lớn, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có thể cần thiết. Tuy nhiên, cần lựa chọn thuốc phù hợp với đối tượng gây hại, sử dụng đúng liều lượng và tuân thủ thời gian cách ly theo hướng dẫn trên nhãn.

Không nên phun lặp lại một hoạt chất liên tục vì có thể làm tăng nguy cơ hình thành tính kháng thuốc.

VÌ BỌ HOẠT ĐỘNG BAN ĐÊM, NÊN CHỌN THỜI ĐIỂM PHUN PHÙ HỢP

Do bọ cánh cứng thường hoạt động mạnh vào chiều tối và ban đêm nên nếu cần sử dụng thuốc để kiểm soát, thời điểm phun cần được lựa chọn phù hợp với tập tính của đối tượng gây hại.

Phun vào chiều tối khi bọ bắt đầu hoạt động có thể giúp tăng khả năng tiếp xúc với thuốc so với phun vào thời điểm chúng đang ẩn nấp.

Tuy nhiên, thời điểm phun cũng cần cân nhắc đến giai đoạn sinh trưởng của cây. Đặc biệt với sầu riêng đang ra hoa, cần tránh phun trực tiếp lên hoa đang xổ nhụy nếu thuốc không được khuyến cáo sử dụng ở giai đoạn này.

Trong trường hợp cần quản lý bọ khi cây đang xổ nhụy, bà con nên ưu tiên biện pháp phù hợp và hạn chế tối đa việc làm ướt trực tiếp hoa.

CÓ THỂ KẾT HỢP PHÂN BÓN LÁ KHI PHUN THUỐC KHÔNG?

Trong quá trình chăm sóc sầu riêng, bà con có thể kết hợp một số sản phẩm dinh dưỡng phù hợp với thuốc bảo vệ thực vật chỉ khi sản phẩm có khuyến cáo tương thích và không gây phản ứng bất lợi khi pha chung.

Việc kết hợp đúng có thể giúp tiết kiệm công phun và đồng thời bổ sung dinh dưỡng cho cây trong giai đoạn đang phát triển đọt hoặc phục hồi sau gây hại.

Tuy nhiên, không nên mặc định rằng tất cả thuốc trừ sâu đều có thể pha chung với mọi loại phân bón lá. Trước khi phối hợp cần kiểm tra nhãn sản phẩm và tính tương thích của các sản phẩm.

Nếu không chắc chắn, nên thử nghiệm trên phạm vi nhỏ trước khi áp dụng trên toàn vườn.

Bọ cánh cứng là đối tượng gây hại đáng chú ý trên sầu riêng, đặc biệt trong những giai đoạn cây có nhiều bộ phận non. Chúng có thể gây hại trên lá, đọt và hoa, làm giảm diện tích lá, phá hỏng đọt non và ảnh hưởng đến khả năng đậu trái nếu mật số cao.

Điểm đặc trưng của nhóm côn trùng này là hoạt động mạnh vào chiều tối và ban đêm, trong khi ban ngày thường ẩn trong tán cây hoặc dưới đất. Vì vậy, muốn phát hiện sớm, bà con nên kiểm tra vườn vào thời điểm bọ bắt đầu hoạt động thay vì chỉ quan sát vào ban ngày.

Bên cạnh việc sử dụng phân hữu cơ đã ủ hoai mục, vệ sinh vườn và thường xuyên kiểm tra lá, đọt, hoa, bà con cần chủ động phòng trừ khi mật số bọ tăng cao. Đối với những vườn bị nặng, thuốc bảo vệ thực vật có thể cần được sử dụng để hạn chế sự phá hại.

Đặc biệt, khi sầu riêng đang xổ nhụy, cần hết sức thận trọng trong việc phun thuốc, tránh phun trực tiếp lên hoa nếu sản phẩm không được khuyến cáo sử dụng ở giai đoạn này. Quản lý bọ cánh cứng tốt từ sớm sẽ giúp bảo vệ bộ lá, đọt non và hoa, tạo điều kiện để cây tiếp tục phát triển ổn định và hạn chế những tổn thương mở đường cho nấm bệnh xâm nhập.

Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Công Ty CP Phân Bón Vi Lượng  của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN ĐA TRUNG VI LƯỢNG

Địa chỉ: 42/KDC, Tổ 9, khu vực Bình Thường B, Phường Long Tuyền, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam

Email: ctycppbdatrungviluong@gmail.com

Số điện thoại: 0785.988.689